wtorek, 14 lutego 2012

Kapliczka domkowa Św. Walentego w Targowisku - z dzwonkiem

"Kapliczka Św. Walentego wznosi się w centrum wsi, na wzgórku pomiędzy rzeczką Tusznicą, a drogą. Otaczają ją dwie stare, potężne lipy – posadzone równocześnie z budową kapliczki.
Zbudowana została z cegły na planie prostokąta, otynkowana, w formie domkowej, przykrytej dwuspadowym daszkiem. Z przodu widoczne jest szerokie, łukowato zwieńczone wejście, prowadzące do sklepionego wnętrza. Kapliczkę otacza żelazne ogrodzenie z furtką, osadzone na kamiennym obmurowaniu.
Na frontonie powyżej wejścia widnieje wmurowana płyta piaskowcowa z inskrypcją: „Fundator Walenty Korbut 1811”. Z tego okresu pochodzą aż trzy kapliczki, gdyż wójt Targowiska, Walenty Korbut otrzymał pieniądze od wojska austriackiego za kwaterunek i wikt podczas wojen z Francją.
Wewnątrz kapliczki ustawiono dużą, polichromowaną figurę Św. Walentego. Postać świętego zdobią szaty kapłańskie, tj. biała sutanna, ornat, czarny biret na głowie i biało-czerwona stuła przewieszona na ręce. W lewej dłoni święty trzyma otwartą księgę. U jego stóp widzimy dziewczynkę, lekko odchyloną do tyłu, której święty – według legendy – przywraca wzrok.
Obok figury Walentego na prawej wewnętrznej ścianie kapliczki znajduje się polichromowany krucyfiks, a pośrodku - fotografia Jana Pawła II.
Za kapliczką, przymocowany do jej tylnej ściany, wznosi się wysoki na ok. 10 m słup-dzwonnica, rozwidlony u góry, na którym zawieszony jest dzwonek. Dzwonek ten, datowany na 1797 r. zwano „dzwonkiem na chmury”, gdyż wierzono, że jego dźwięk rozprasza chmury burzowe, chroniąc wieś i całą okolicę przed nawałnicą. Tradycyjnie dzwoniono nim także na Anioł Pański, wzywając do modlitwy.
W 2000 roku w Targowisku odbyła się uroczystość ponownego zawieszenia i poświęcenia dzwonka, który zaginął w czasie II wojny światowej, lecz został szczęśliwie odnaleziony i odrestaurowany.
Znajduje się na nim wizerunek Matki Bożej Niepokalanego Poczęcia oraz herb „Łabędź” i inicjały „K. W.”, poniżej zaś data „A. D. 1737” Zatem sam dzwonek jest starszy od kapliczki o całe 74 lata.
Wokół górnej części dzwonka biegnie napis: „ECCE DNI FUGITE PARTES ADVERS”, co można przetłumaczyć: „OTO KRZYŻ PANA, UCIEKAJCIE PRZECIWNICY”. Reasumując, dzwonek miał za zadanie rozpraszać nie tylko chmury burzowe, ale i odstraszać wszelkie złe duchy."

* Kapliczka i zabytkowy dzwonek na chmury w Targowisku, Wyd. Antykwariat Naukowy, Kraków 2000.
www.kapliczkiprzydrozne.blogspot.com

4 komentarze:

  1. Ciekawy opis, ładne zdjęcia ;) Jesteś z okolic Targowiska??

    OdpowiedzUsuń
  2. Małe sprostowanie. Nieprawdą jest że dzwonek zaginął w czasie II wojny światowej. Jako dziecko a potem nastolatek miejsce koło kapliczki było częstym naszym placem zabaw i pamiętam że jeszcze w późnych latach 70 dzwonek wisiał na palu . Brakowało tylko sznura. Często dla zabawy wspinaliśmy się na pal dzwoniąc w dzwonek. Dzwonek nigdy nie zaginął ale został zdjęty właśnie po to aby nie zaginął, bo powoli kapliczka popadała w ruinę.
    Pozdrawiam Yano

    OdpowiedzUsuń