Lebioda z kaszą

Reymont pisał w „Chłopach”: ”...Ciężki latoś przednówek nawet dla gospodarzy.- Kto ma jeno lebiodę z otrębami, temu nie potrza mówić o biedzie...".
Lebioda (Komosa biała) - nasiona i młode liście są jadalne, liście bywają stosowane zamiast szpinaku.
W Europie na tzw. przednówku, oraz w czasie braków żywności podczas I i II wojny światowej była zbierana i wykorzystywana do spożycia, jako warzywo. Podczas oblężenia Leningradu uratowała wielu ludzi przed szkorbutem i śmiercią głodową.
Należy zebrać młode listki lebiody i podgotować lekko. Na patelni rozgrzać trochę tłuszczu i podsmażyć. Kaszę jęczmienną (otręby) ugotować na sypko - połączyć kaszę z lebiodą, doprawić do smaku i podawać. Zdjęcie z Wikipedii, bo lebioda najlepsza na wiosnę, ale tak myślę, że jak zetnę starą to wyrośnie młoda - jak pokrzywa - i zrobię kaszkę!

Chłodnik z botwinki

2 pęczki botwinki (duże liście odcięłam i użyłam do jarzynki - coś jak szpinak)
pęczek dymki
pęczek rzodkiewki (można użyć także ładne listki)
ogórek wąż ze skórką
pęczek koperku
maślanka, zsiadłe mleko, kefir, śmietana (proporcje dowolne - razem 2l)
sól, pieprz
sok z cytryny
jajko na twardo - po 1 na porcję
raki mile widzane
Botwinkę pokrojoną, gotuję na pół miękko z przyprawami. Resztę warzyw siekam drobno i mieszam z zimną botwiną, do tego maślanka itp.).
Schłodzić ok. 2 godziny i podawać!
Pyszne na polski tropik.

Najlepsza gęsina na świętego Marcina

Amerykanie mają swojego indyka pieczonego na Święto Dziękczynienia, a Polacy będą mięli gęś przyrządzaną z okazji Narodowego Święta Niepodległości obchodzonego 11 listopada, czyli w dzień św. Marcina.

Miodek turecki

Miodek turecki – rodzaj słodyczy tradycyjnie sprzedawany w Krakowie u bram cmentarnych we Wszystkich Świętych oraz w Dzień Zaduszny. Bywa również niekiedy dostępny przy kościołach w czasie jesiennych odpustów.
Ciekawe co było pierwsze - krakowski „miodek turecki”, czy warszawska „pańska skórka”?
„Pańska skórka” to zaduszkowa słodkość warszawska, tradycyjny biało - różowy cukierek domowej roboty, zawijany w papierek i sprzedawany głównie w Warszawie m.in. przy cmentarzach podczas święta Wszystkich Świętych albo odpustów.
Materiały źródłowe dotyczące obu tych niezwykłych specjałów pochodzą z przełomu XIX i XX wieku.
2 szklanki cukru
1 szklanka pokruszonych orzechów włoskich
płaska łyżeczka cukru waniliowego
pół płaskiej łyżeczki sody
2 łyżki miodu
Cukier bardzo wolno skarmelizować - na biało, dodać cukier waniliowy jeszcze chwilę pogotować. Dodać sodę, wymieszać i przez moment zagotować. Dodać orzechy i miód - wymieszać starannie.
Gotowa masę przelać na blachę wyłożoną pergaminem. Poczekać aż zastygnie „na kamień”. Potłuc na dowolnej wielkości kawałki.
Od kilkudziesięciu lat spotkać też można inną, nieoficjalną nazwę tego specjału - „trupi miodek”.
Zdjęcie Wikipedia.

Ozór na szaro

wg. Ćwierczakiewiczowej "365 obiadów"
Oczyszczony ozór ugotować w wodzie z włoszczyzną i korzeniami, a gdy już będzie miękki, ściągnąć skórę. Zrobić do tego sos następujący: parę kawałków cukru zamoczyć wodą, zrumienić na patelni, wziąć łyżkę masła, łyżkę mąki, zagotować, wlać cukier, podsmażyć razem, rozprowadzić smakiem od ozora, dodać pół szklanki wina, trochę octu, cytrynowej skórki, przecedzić, włożyć garść dobrze wymytych rodzynków i migdałów oparzonych i pokrajanych, ozór ukośnie pokrajać, włożyć w ten sos i zagotować. Ozór taki daje się zamiast potrawy.

Zupa z soczewicy po staropolsku

Soczewica jadalna (Lens culinaris Medik.) - gatunek rośliny jednorocznej lub dwuletniej z rodziny bobowatych. Pochodzi z zachodniej Azji. W Polsce jest uprawiana, czasami (rzadko) dziczejąca (efemerofit).

1 I wywaru z kości (lub woda oraz 0,5 kg kości i włoszczyzna bez kapusty),
0,5 szklanki soczewicy,
2-3 kartofle,
2-3 łyżki mąki,
0,5 jaja i woda na ciasto,
1 cebula,
4 dag tłuszczu,
1 łyżka mąki na zasmażkę;
sól,
pieprz,
majeranek,
gałka muszkatołowa i przyprawa typu "Vegeta" do smaku
Oczyszczoną cebulę drobno pokroić, usmażyć w szybkowarze na tłuszczu, wsypać mąkę i lekko zrumienić. Zalać wywarem, wrzucić oczyszczone i pokrojone w kostkę kartofle, wsypać soczewicę. W tym czasie z mąki, jaja i wody zagnieść twarde ciasto. Po otwarciu szybkowaru wetrzeć ciasto do zupy na tarce do jarzyn zagotować. Doprawić do smaku solą, pieprzem, majerankiem, gałką muszkatołową i przyprawą do zup. Jeżeli zamiast wywaru użyte były kości i włoszczyzna, to przed wtarciem ciasta wyjąć wkładkę z nimi. Włoszczyznę użyć np. na sałatkę do kolacji.

Rzepa pieczona

Kapusta właściwa typowa zwana rzepą (Brassica rapa subsp. rapa) – podgatunek kapusty polnej, należący do rodziny kapustowatych (dawniej zwanej rodziną krzyżowych). W Polsce jest rośliną uprawną, ale występuje także w postaci zdziczałej (archeofit, efemerofit).

Nie wiadomo skąd wzięło się powiedzenie “zdrów jak rzepa”, ale pewne właściwości lecznicze ma. Należy do najstarszych warzyw świata, w czasach słowiańskich była u nas bardzo popularna, nawet płacono nią daniny właścicielom ziemskim i kościołowi. Dziś uprawia się ją jednak głównie na paszę dla zwierząt. Całkiem niesłusznie. Jest niskokaloryczna a przy tym ma sporo witaminy C, a także karoten, witaminy B1 i B2, a z minerałów wapń, potas, fosfor, magnez, żelazo, fluor, kobalt, siarkę i jod.
Rzepę można przyrządzać na wiele sposobów:
NA SUROWO
Obierz rzepę skrobaczką do warzyw, pokrój w cienkie plastry i połóż na kanapce. Posiekaj, utrzyj na tarce lub pokrój na słupki i dodaj do sałatki. Stwórz unikalną sałatkę z pokrojonej cienko rzepy i dowolnych innych warzyw. Utarta nadaje się doskonale jako dodatek do surówki z kapusty (coleslaw) lub surówki z marchewki.
GOTOWANA
Rzepa może być pieczona, gotowana, smażona, przecierana na puree lub duszona w kawałkach. Ugotuj ją razem z ziemniakami i przepuść razem przez praskę na puree. Albo pokrój na kawałki i upiecz razem z ziemniakami. Pokrojoną na kawałki możesz dodawać do duszonych potraw lub do zupy.

Zupa z białej rzepy 
1 kg białej rzepy
1 cebula
300 g wędzonego boczku
100 g oleju, odrobina octu, liść laurowy
mielona papryka i sól do smaku
3/4 szklanki śmietany + łyżka mąki 
Obrać rzepę, pokroić na plasterki i gotować w wodzie z boczkiem, liściem laurowym, odrobiną octu, posolić. Przed końcem gotowania dodać do zupy podsmażoną na oleju drobno posiekaną cebulę wymieszaną z papryką. Śmietanę rozmieszać z mąką, zaprawić zupę i jeszcze chwilę gotować. 

Zupa z rzepy II
Składniki (na 4 osoby):
1 duża rzepa
1 litr bulionu 
2 marchewki
1 por (biała część)
1 cebula
10 dkg fasolki szparagowej
10 dkg zielonego groszku konserwowego
5 dkg listków szczawiu
2 łyżki masła
śmietana (1 łyżka na każdy talerz zupy)
sól i pieprz do smaku
Wykonanie:
Marchew, cebulę, pora i rzepę obrać, pokroić w słomkę. Na patelni rozgrzać masło, dodać cebulę chwilę smażyć mieszając, dodać marchew i rzepę. Poddusić przez kilka minut. Bulion doprowadzić do wrzenia, dodać zawartość patelni, groszek, pociętą na krótkie odcinki fasolkę szparagową, gotować powoli. Gdy składniki będą już miękkie dodać posiekane listki szczawiu, przyprawić. Podając włożyć na talerz łyżkę gęstej śmietany 30%.

 
Puree z rzepy 
4 duże rzepy
łyżka oliwy, odrobina zmielonej gałki muszkatołowej
sól i pieprz do smaku 
Obrać rzepę i pokroić w słupki. Włożyć do 4-litrowego garnka, zalać wodą tak by przykryć całą rzepę, posolić, przykryć garnek, zagotować, po czym zmniejszyć ogień i gotować do miękkości (12-15 minut). Odcedzić, zachowując jednak wywar. Przepuścić przez praskę do ziemniaków dodając tyle wywaru ile konieczne do uzyskania odpowiedniej wilgotności puree. Dodać oliwę i gałkę muszkatołową. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Przełożyć do salaterki i posypać po wierzchu posiekaną świeżą szałwią lub innymi ziołami.

Biała rzepa w śmietanie 
500 g białej rzepy
50 g oleju
2  cebule
25 g mąki
2/3 szklanki śmietany
sól do smaku 
Podsmażyć na oleju drobno posiekaną cebulę, dodać utartą rzepę i dusić, dodając odrobinę wody. Gdy rzepa zmięknie, dodać mąkę, wymieszać i zalać wodą. Zagotować, wlać śmietanę i posolić do smaku.

Rzepa faszerowana 
6-8 młodych rzepek
25 dag mielonego mięsa (wołowego, cielęcego, wieprzowego)
pół bułki namoczonej w mleku
50 g tłuszczu
1 jajko
1 mała cebula
50 g masła
1 łyżka mąki
gałka muszkatołowa
sól i pieprz do smaku 
Młode, oczyszczone i oskrobane rzepki w całości zblanszować na sicie, we wrzącej wodzie, około 8 minut. Następnie ściąć wierzchnie części i wydrążyć środki ostrym nożem (ostrożnie, ile się da żeby nie uszkodzić). Przygotować farsz: mięso wymieszać z namoczoną w mleku i odciśniętą bułką, dodać przyrumienioną na tłuszczu posiekaną cebulę, jajko, gałkę muszkatołową, sól i pieprz do smaku i tym farszem nadziać rzepki. Przykryć ściętymi wierzchołkami, obwiązać nitką i ułożyć w rondlu. Zalać do 3/4 wysokości wodą, dosolić, dodać masło i gotować pod przykryciem aż rzepa będzie miękka. Po ugotowaniu sos zaprawić mąką, zagotować. Rzepę ułożyć na półmisku i zalać sosem.