Fondue

Fondue (z fran. fondre – roztapiać się) – potrawa przygotowana z gorącego sera i białego wina. Fondue pochodzi z kuchni szwajcarskiej, ale jest też bardzo popularne we Francji.
Potrawa dawniej rozpowszechniona była głównie wśród górali szwajcarskich jako sposób na wykorzystanie suchego sera zimą. Niewielkim nakładem praktycznie w każdych warunkach można było przyrządzić danie smaczne i pożywne.
Jada się je zazwyczaj w większym gronie, bezpośrednio z garnka (zwanego "caquelon"), zanurzając w masie nabite na widelec pieczywo lub warzywa. Zależnie od regionu istnieją różne przepisy dotyczące przypraw i dodatków. Podstawowymi składnikami są zawsze sery, zazwyczaj w dwóch gatunkach, zwykle ementaler i gruyère, białe wytrawne wino i kieliszek kirszu. Dodatek niewielkiej ilości mąki ziemniaczanej ułatwia zemulgowanie serowo – winnej masy i zapobiega jej rozwarstwieniu (zwarzeniu). Typowymi przyprawami do fondue jest pieprz biały, gałka muszkatołowa i niektóre zioła.
Przyrządza się także fondue mięsne (fondue bourguignonne, w którym masa serowa zastępowana jest gorącym olejem, a pieczywo na widelcach wołowiną) oraz fondue czekoladowe. Wykształciła się również swoista etykieta jadania fondue.

Kuchnia szwajcarska

Szwajcaria nie ma wielkich tradycji kulinarnych, ale czerpie z kuchni niemieckiej, francuskiej i włoskiej (w kantonie Ticino) i bywa dość ciężkawa, co jednak jest zaletą w klimacie alpejskim, zwłaszcza zimą.
Ser stanowi podstawę wielu dań, jak choćby fondue czy raclette (potrawa z topionego sera serwowana zazwyczaj z ziemniakami i malutkimi cebulkami). Rösti (chrupiące smażone plasterki ziemniaczane) to tradycyjne danie w niemieckojęzycznej Szwajcarii. Chętnie jadane są także kiełbasy (Wurst) oraz cielęcina, którą w Zurychu podaje się w cienkich plastrach w sosie śmietanowym (Geschnetzeltes Kalbfleisch). Bündnerfleisch to wędzona, cienko krojona wołowina. W menu Szwajcarów często pojawiają się świeże ryby, zwłaszcza w miejscowościach położonych nad jeziorami.
Wegetarianie powinni spróbować Alpermagaroninen, czyli zapiekanego makaronu z serem, który podaje się zazwyczaj z gotowanym jabłkiem i cebulką. Chętnie jadane są zupy, podawane często z malutkimi kluseczkami, zwanymi Knöpfli.
Szwajcarska czekolada, sama w sobie wyśmienita, używana jest do przygotowywania deserów i ciast.
Najzdrowsze dania podaje się na śniadanie lub jako przekąski: Müsli to danie wymyślone w Szwajcarii pod koniec XIX w. Najpopularniejsza jest odmiana Birchermüsli, choć nierzadko serwuje się je z mało sprzyjającą zachowaniu figury śmietaną.

http://przewodnik.onet.pl/

Szwajcaria

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Nalewka sosnowa

Kwiaty sosny - 1kg,

Cukier - 1kg,

woda - 0,5l,

spirytus - 100ml.

Nazrywać w lesie kwiaty z sosny ( zrywa się w pierwszej połowie maja). Powkładać do słoików. Zalać wcześniej przygotowanym syropem, sporzadzonym z wody i cukru. Słoiki zakręcić. Trzymać w ciepłym pomieszczeniu 2 tygodnie. Scedzić syrop i wymieszać go ze spirytusem. Rozlać do buteleczek.

Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).

Krwawa Mary

- 1 1/3 szklanki wódki Chili lub zwykłej wódki z kilkoma kroplami tabasko 
- Odrobina wytrawnego sherry 
- 2 1/2 szklanki schłodzonego soku pomidorowego 
- Sok z 1/4 - 1/3 cytryny 
- Sól selerowa 
- Kilka kropel sosu Worcestershire 
- Spora szczypta soli morskiej 
- 1 seler naciowy 
Wszystkie składniki, oprócz selera, wlej do dzbanka. Wymieszaj wszystko selerem, odstaw. Pamiętaj, że Krwawą Mary trzeba wymieszać przed każdym podaniem.

Ponoć doskonała na śniadanie wg. Nigelli Lawson..

Rukola

Rokietta siewna (Eruca sativa Mill., Eruca vesicaria) - gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny kapustowatych. Nazywany bywa też rukolą. Rośnie dziko we Włoszech i we Francji oraz w Azji wschodniej. W Polsce jest czasami (rzadko) uprawiana i przejściowo dziczejąca (efemerofit).

Liście spożywane mogą być jako warzywo, jest to także roślina przyprawowa. Z nasion otrzymuje się olej. Czasami jest też używana jako dodatek do musztardy.
W kuchni śródziemnomorskiej wykorzystywana jest w charakterze sałatki. Ma silny, aromatyczny, orzechowo-pieprzowy smak. Dobrze nadaje się jako zaostrzający dodatek do mdłych owoców morza, awokado, mozzarelli.

Fasolka szparagowa, fasola

Fasola zwykła, fasola zwyczajna (Phaseolus vulgaris L.) - gatunek roślin jednorocznych należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej. W Polsce wyłącznie jako roślina uprawna (bardzo rzadko jako efemerofit).

Uprawiana jako warzywo, z grupy tzw. roślin strączkowych. Do celów spożywczych wykorzystywane są głównie nasiona, zawierające dużo białka, a u odmian szparagowych całe strąki. Fasola szparagowa jest spożywana jako świeża po ugotowaniu, lub jest przetwarzana - konserwowana i zamrażana. Fasola szparagowa należy do warzyw ciepłolubnych, dlatego można ją przechowywać w temperaturze 8-10 stopni C, przy wilgotności względnej powietrza 85-90% / 5-7 dni. Fasola należy do warzyw o dużej wartości odżywczej.

Spośród odmian fasoli szparagowej do upraw amatorskich szczególnie polecana jest odmiana 'Blauhilde'. Jest to odmiana tyczna (wysokość ponad 3 m) tworząca długie, bezwłókniste strąki o ciekawej, fioletowo-niebieskiej barwie. Po ugotowaniu strąki stają się zielone. Wymaga stosowania podpór lub uprawy przy wysokich płotach. Spośród odmian żółtostrąkowych warto zwrócić uwagę na dwie średnio wczesne odmiany - 'Polkę' oraz 'Galopkę', których zaletami są odporność na choroby (antraknozę i bakteriozę obwódkową) oraz dobre plonowanie.

W Zakliczynie od 2000 odbywa się Święto Fasoli. W roku 2006 Krzysztof Górski zużył 550 kg fasoli, 550 kg różnych mięs, 50 kg przecieru pomidorowego i 25 kg przypraw do przygotowania 3 ton fasolki po bretońsku.

Czereśnie

Czereśnia, trześnia, wiśnia ptasia (Cerasus avium (L.) Moench.) - gatunek drzewa owocowego należący do rodziny różowatych. Rośnie w stanie dzikim w południowej i środkowej Europie oraz w środkowej Azji. W Polsce spotykana na terenie całego kraju, od nizin po pogórze i niższe tereny górskie (po 700 - 900 m n.p.m.), jednak głównie na południu kraju.

Czereśnie używane są do produkcji konfitur, napojów, win, koncentratów.

Najgrubsza czereśnia (na terenie Lasów Państwowych) rośnie w Myscowie i ma 356 cm obwodu i 22 metry wysokości.

Polskie karczochy

koszyczki kwiatowe popłochu,

sól,

sok z 1 cytryny,

łyżka masła,

pół łyżeczki cukru,

3 łyżki masła,

3 ząbki czosnku.
Z koszyczków kwiatowych usunąć płatki i twarde przylistki. Zagotować osoloną wodę z sokiem z cytryny, masłem i cukrem, wrzucić koszyczki gotować ok. 10 minut. W rondelku stopić masło, dodać roztarty z solą czosnek. Odcedzone koszyczki ułożyć na ogrzanej salaterce polać stopionym masłem.

Popłoch pospolity

Popłoch pospolity (Onopordum acanthium L.) – gatunek rośliny dwuletniej należący do rodziny astrowatych. We florze Polski jest archeofitem, dość pospolicie występującym na całym niżu. Naturalny zasięg obejmuje północną Afrykę, południową i środkową Europę oraz Azję. Jako roślina ozdobna rozpowszechniony został w Europie północnej, gdzie częściowo się zadomowił, trafił także w XIX wieku do Ameryki Północnej i Australii. Na kontynentach tych stał się uciążliwym chwastem.

W kuchni zastosowanie mają młode łodygi i wielkie koszyczki kwiatowe. 
Koszyczki kwiatowe, po usunięciu płatków i twardych zewnętrznych przylistków najlepiej gotować na parze aż będą miękkie.
Młode łodygi należy obrać i po zblanszowaniu przyrządzać z nich surówki z sosem winegret lub majonezem, albo gotować i podawać jak szparagi.

Przyłącz się do tej akcji!

Kwiaty jadalne

Ogórecznik lekarski (Borago officinalis) drobne niebieskie kwiaty mają subtelny smak ogórka. 
Nagietek lekarski (Calendula officinalis), wielobarwny kwiat z pieprzowym smakiem. Czasami nazywany "szafranem biednego człowieka". 
Goździk ogrodowy (Dianthus caryophyllus) ma czerwone, różowe i białe kwiaty z posmakiem goździka. 
Rumianek (Chamaemilum nobile) kwiaty podobne do stokrotki, w smaku delikatna nuta jabłka. 
Szczypiorek (Allium schoenoprasum) lawendowo-różowe kwiaty przypominające pompony są w rzeczywistości złożone z wielu małych kwiatuszków. Kwiaty mają łagodny smak cebuli. 
Stokrotka (Bellis perennis) biało-żółte kwiaty z lekką nutą mięty lub koniczyny w smaku. 
Mniszek lekarski (Taraxacum officinale). Małe żółte kwiaty mają smak miodu jeśli zrywane są wcześnie. 
Liliowiec (Hemerocallis) to wiele kolorowych kwiatów o słodkim posmaku i chrupiącej budowie sałaty. Zarówno pąki jak i kwiaty mogą być spożywane we wszystkich stadiach wzrostu. Uwaga: wiele lilii (Lillium species) zawiera alkaloidy i jest niebezpiecznych dla ludzi. 
Bez czarny (Sambucus canadensis) słodko smakujące kwiaty. Leczniczo na przeziębienia i dreszcze. Cyganie mieszają kwiaty bzu, krwawnik i miętę wrzucają całą mieszankę do gorącej wody na 13 minut, tak parzoną herbatę często piją .
Mieczyk (Gladiolus spp.) Kwiaty występują w wielu kolorach, rosną na długiej łodydze jeden nad drugim, przy czym zwykle zwrócone są w jedną stronę. Kwiaty mają zarówno strukturę jak i posmak sałaty. 
Hibiskus róża chińska (Hibiscus rosa sinensis) kwiaty tropikalne o wyjątkowej rozmaitości kolorów, mają nieznacznie kwaskowy smak. 
Wiciokrzew japoński (Lonicera japonica) małe kwiaty w kształcie trąbki, białe do żółtego o słodkim, wybornym smaku. Tylko japońskie wiciokrzew jest jadalny i tylko jego kwiaty, gdyż jagody wiciokrzewu są nadzwyczaj toksyczne. 
Niecierpek (Impatiens wallerana) wielokolorowe małe kwiaty o łagodnym smaku. 
Fiołek trójbarwny (Viola tricolor) żółto fioletowo lawendowe kwiaty z wintergreen smakiem. Liście też są jadalne i zawierają witaminę C. 
Bez lilak (Syringa vulgaris) lawendowe kwiaty mają intensywny kwiatowy aromat i posmak cytryny. 
Aksamitka (Tagetes signata pumila) jasno żółte i pomarańczowe kwiaty o cytrusowym smaku. 
Ostropest plamisty (Silybum marianum) zarówno purpurowe kwiaty, liście jak i nasiona są jadalne. Nasiona znane są z dobroczynnego działania na wątrobę. 
Nasturcja (Tropaeolum majus) czerwone, żółte i pomarańczowe kwiaty mają tangy, pieprzny smak i są najbardziej popularne ze wszystkich jadalnych kwiatów. Liście również są jadalne. 
Fiołek (Viola odorata) kwiaty o kolorze ciemnofioletowym i białym o słodkim smaku. 
Bratek (Viola X Wittrockiana) kwiaty o kolorze purpurowym, białym, żółtym mają słodki, cierpki smak. 
Męczennica (Passifloraceae) Passiflora caerulea i Passiflora edulis to dwa charakterystyczne przykłady z ponad setki gatunków męczennicy. Niektóre z tych pnączy wydają duże zielonkawo-białe i purpurowe kwiaty a następnie, w zależności od odmiany, pomarańczowy albo purpurowy jadalny owoc. 
Róże (Rosa spp) Do najbardziej smakowitych odmian róż należą róża francuska (Rosa gallica), róża pomarszczona (Rosa rugosa) (dwa gatunki dzikiej róży), róża damasceńska. Róże mają delikatny owocowy smak. 
Szałwia (Salvia officinalis) lawendowo-niebieskie kwiaty rosną tylko w odmianach kulinarnych. Barwny gatunek szałwii nie zakwita. Kwiaty mają wyraźny szałwiowy smak. 
Słoneczniki (Helianthus) występuje wiele odmian słonecznika jakkolwiek kwiaty większości z nich wyglądają następująco: żółte płatki wokół czarnego oczka. 
Inne jadalne kwiaty ziół: anyż, bazylia, szczypiorek, kolendra, koper, czosnek, oregano, rozmaryn i tymianek. 
Tulipany (Tulipa spp.) wielokolorowe kwiaty z posmakiem chrupkiego ogórka (cebulki są trujące). 
Kwiaty warzyw: kwiaty dyni mają delikatny posmak dyni. Kwiaty cukinii, kwiaty groszku jadalnego (Pisum sativum (var. macrocarpon)), uwaga: kwiaty groszku ozdobnego są toksyczne). Okra, czyli ketmia jadalna (strąki krzewu Hibiskus edulis stosowane jako warzywo głównie w kuchni indyjskiej, ponadto jadalne są kwiaty fasolki szparagowej.

www.jeanbos.com.pl

Marcowa sałatka ziołowa

Marcowa sałatka ziołowa wg. Henschla obowiązkowo składa sie z bluszczyku kurdybanka, krwawnika pospolitego, rukwi wodnej, stokrotek, mniszka, ziarnopłonu, liści brzozowych, świeżej oliwy z pierwszego tłoczenia, soli morskiej i grubo mielonego pieprzu syczuańskiego. Sałatka tylko bluszczykowo-mniszkowa nie jest gorsza a łatwiejsza do "skomponowania".

Bluszczyk kurdybanek

Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea L.), zwany też zwyczajowo bluszczykiem ziemnym, kurdybankiem, obłożnikiem - gatunek byliny należący do rodziny jasnotowatych. Występuje w całej Europie, w umiarkowanych strefach Azji, na Syberii, zadomowiony także w Ameryce Północnej gdzie jest gatunkiem zawleczonym. Pospolity na całym obszarze Polski.

Zbiera się młode, soczyste pędy na początku kwitnienia oraz młode liście. Najsmaczniejsze są w kwietniu-maju, ale można je zbierać aż do czerwca. Jest stosowany świeży lub suszony jako przyprawa. Bluszczyk ma gorzki smak - doprawia się nim gulasz, duszone warzywa i mięsa, siekane mięsa, zupy jarzynowe i ziemniaczane. Świeże ziele dodaje się w celu poprawienia smaku do omletów, masła ziołowego, past twarogowych i serowych, jajecznicy, ziemniaków, ryżu i makaronu.

Zrób z nich jajecznicę na samym maśle. Dodawanie np. kiełbasy albo boczku ze względu na dominujący smak zabije niepowtarzalność jajecznicy ziołowej. W ostatniej fazie smażenia dodaj do jajek posiekane drobno listki kurdybanka. Posól do smaku.

Rzodkiewka

Rzodkiew zwyczajna (Raphanus sativus) L. - gatunek roślin obejmujący wiele odmian. Prawdopodobnie pochodzi z wybrzeży Morza Śródziemnego. W uprawie roślina rozprzestrzeniła się po całym świecie, w wielu miejscach występują również zdziczałe formy. W Polsce występuje głównie jako roślina uprawna, lecz przejściowo dziczeje (ergazjofigofit).

Czerwona rzodkiewka była uprawiana w Egipcie już 2000 lat temu, lecz przypuszczalnie pochodzi z Chin bądź Środkowej Azji. Dzika rzodkiewka nadal rośnie na terenie Chin i została wprowadzona przez Chińczyków do środkowej Azji jeszcze w czasach prehistorycznych. Grecy wysoko cenili jej smak w III w. p.n.e., zaś Rzymianie odnotowali istnienie wielu odmian o różnym kształcie i barwie już w czasach chrześcijaństwa. Rzymianie zabrali rzodkiewkę na północ; w Niemczech zaczęto ją regularnie uprawiać w XIII wieku. Rzodkiewka była jedną z pierwszych europejskich roślin uprawnych zabranych na kontynent amerykański.

Jest to warzywo korzeniowe o białym, bardzo pieprznym w smaku miąższu. Jest wyśmienitym źródłem witaminy C. W kuchni zachodniej stosuje się świeżą rzodkiewkę w sałatkach i przystawkach, lecz w Chinach i Japonii marynuje się ją w solance.

Bób

Bób (Vicia faba L.) – gatunek jednorocznej rośliny z rodziny bobowatych (Fabaceae Lindl.). Jest uprawiany jako warzywo. Na dziko rósnie w północnej Afryce i w Iranie.

Odmiana właściwa (V. fava var. major) uprawiana była w basenie Morza Śródziemnego już w neolicie. W starożytnym Egipcie bób odgrywał rolę kultową. Ponieważ uważany był za "pokarm umarłych", kapłani go nie spożywali; podobnie pitagorejczycy. Pliniusz Starszy pisał, że wśród roślin strączkowych Rzymianie najbardziej cenią bób. Nasiona bobu odnaleziono w ruinach Troi. W Chinach uprawiany jest od 5000 lat.

Nie spotkamy go w menu wykwintnej restauracji. Sporadycznie występuje w potrawach o większej ilości składników. Najchętniej jedzony sezonowo, gdy jeszcze młody i delikatny.

Przyłącz się do tej akcji!

Bez czarny

Bez czarny (Sambucus nigra L.) – gatunek krzewu z rodziny bzowatych. Inne zwyczajowe nazwy: bez lekarski, bez apteczny, bez biały, bez pospolity, holunder, bzowina, hyćka, hyczka. W innych systematykach zaliczany do rodziny piżmaczkowatych lub przewiertniowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie, północnej Afryce, na Kaukazie i w Azji Mniejszej. W Polsce spotykany na całym obszarze kraju do wysokości 1100 m n.p.m.

Akacja

Robinia akacjowa, grochodrzew biały, robinia biała, grochodrzew akacjowaty (Robinia pseudoacacia L.) – gatunek drzew należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej. Do Europy sprowadzona została w roku 1601 r. jako drzewo ozdobne, była sadzona w parkach, później także w lasach. Samorzutnie rozprzestrzenia się w środowisku naturalnym. Gatunek inwazyjny, powoduje znaczne zmiany siedliskowe i jest trudny w zwalczaniu. Jest rośliną miododajną. Kwiaty robinii akacjowej są jadalne, ale owoce, kora i liście trujące. Status gatunku we florze Polski: kenofit, agriofit.

Racuchy z kwiatów akacji (lub czarnego bzu)

Zebrać całe grona kwiatowe, umyć i otrząsnąć. Do dwóch jajek dodać tyle mąki, wody, soli i cukru, rozbijając widelcem lub mikserem, aby powstało ciasto nieco tylko gęściejsze od naleśnikowego. W tym cieście maczać grona kwiatowe, trzymając je za ogonek i razem z ciastem układać je na patelni z rozgrzanym tłuszczem. Obsmażać z obu stron, podawać z cukrem pudrem.

Fiołek

Fiołek wonny (fiołek pachnący) (Viola odorata L.) - gatunek byliny należący do rodziny fiołkowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie. W Polsce średnio pospolity na niżu i w niższych położeniach górskich. Uprawiany i często dziczejący.

Liście fiołka można dodawać do wiosennych zup. Kwiaty dawniej kandyzowano, produkowano z nich syrop na kaszel oraz używano ich do aromatyzowania octu.

Jadalne są młode liście zbierane w marcu-kwietniu a także kwiaty i pączki kwiatowe. Można je gotować lub jeść na surowo. Liście dodaje się do zup ziołowych i omletów wraz z innymi ziołami.

Grotte di Frasassi

Jaskinie Frassasi – system jaskiń krasowych znajdujących się we włoskim parku narodowym w Marche (Parco Naturale della Gola della Rossa e di Frasassi) w pobliżu Gengi.
Jaskinie te udostępnione są zwiedzającym. Wyposażone są w oświetlone chodniki (ang. commercial cave). Chociaż działalność speleologów w tym rejonie datuje się już od roku 1948, za przełomowe uznano odkrycie tzw. Abisso Ancona (wł. Otchłań Ankony) we wrześniu 1971. W długim labiryncie jaskiń, z których największa ma wymiary 180 na 120 m przy wysokości 200 m, znajdują się różne spektakularne formy nacieków jaskiniowych (stalaktyty, stalagmity, stalagnaty, draperie naciekowe, makarony, misy martwicowe, itp.). W jaskiniach żyje typowa fauna podziemnych jaskiń krasowych (nietoperze, bezpłucniki z rodzaju Speleomantes). Szczególnym mieszkańcem Jaskiń Frasassi jest Niphargus, niewielki skorupiak zasiedlający nieduże podziemne zbiorniki wodne.

http://www.frasassi.com/